Cuốn sách “Phân tầng và hướng dẫn sử dụng kháng sinh theo các nhóm (AWaRe)” của WHO

Kháng kháng sinh (AMR) hiện được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với sức khỏe cộng đồng, ước tính liên quan đến hơn 5 triệu ca tử vong mỗi năm trên thế giới. Trước thực trạng lạm dụng và sử dụng kháng sinh không hợp lý, WHO đã phát triển hệ thống AWaRe như một công cụ cốt lõi trong chiến lược quản lý kháng sinh toàn cầu.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa chính thức công bố cuốn sách “Phân tầng và hướng dẫn sử dụng kháng sinh theo các nhóm – Tiếp cận, Giám sát, Dự trữ (AWaRe)”, một tài liệu quan trọng nhằm hỗ trợ các quốc gia và cơ sở y tế nâng cao chất lượng sử dụng kháng sinh, góp phần kiểm soát tình trạng kháng kháng sinh đang gia tăng trên toàn cầu.

Cuốn sách AWaRe được xây dựng như một tài liệu bổ trợ cho Danh mục Thuốc Thiết yếu của WHO (EML và EMLc), nhằm cung cấp hướng dẫn lâm sàng ngắn gọn, dựa trên bằng chứng, cho các bệnh nhiễm khuẩn thường gặp ở cả chăm sóc sức khỏe ban đầu và bệnh viện, áp dụng cho người lớn và trẻ em.

Phân loại kháng sinh theo AWaRe

WHO phân loại kháng sinh thành ba nhóm chính:

• Nhóm Tiếp cận (Access):
  Gồm các kháng sinh phổ hẹp, hiệu quả, an toàn và chi phí hợp lý; được khuyến cáo là lựa chọn điều trị đầu tay cho đa số các nhiễm khuẩn thường gặp. WHO đặt mục tiêu ít nhất 60% tổng lượng kháng sinh sử dụng ở cấp quốc gia thuộc nhóm này.
• Nhóm Giám sát (Watch):
  Bao gồm các kháng sinh phổ rộng hơn, có nguy cơ thúc đẩy kháng thuốc cao hơn; chỉ nên sử dụng khi có chỉ định lâm sàng phù hợp hoặc khi thất bại với nhóm Tiếp cận.
• Nhóm Dự trữ (Reserve):
  Là các kháng sinh “lựa chọn cuối cùng”, dùng cho các trường hợp nhiễm khuẩn đa kháng thuốc và cần được kiểm soát nghiêm ngặt.

Nội dung và giá trị thực tiễn

Cuốn sách cung cấp hướng dẫn điều trị cho hơn 30 bệnh nhiễm khuẩn lâm sàng thường gặp, bao gồm:

• Chẩn đoán lâm sàng và mức độ nặng
• Khi nào không cần sử dụng kháng sinh
• Lựa chọn kháng sinh theo kinh nghiệm
• Liều dùng, đường dùng và thời gian điều trị
• Nguyên tắc chuyển từ đường tiêm sang đường uống
• Vai trò của giám sát vi sinh và quản lý kháng sinh

Tài liệu nhấn mạnh các nguyên tắc quản lý kháng sinh hiện đại như: điều trị đủ ngắn, đúng thuốc – đúng liều – đúng thời điểm, hạn chế sử dụng kháng sinh phổ rộng không cần thiết, qua đó bảo vệ hiệu quả của các thuốc kháng sinh thiết yếu trong tương lai.

Thông tin tài liệu

• Tên tài liệu: Phân tầng và hướng dẫn sử dụng kháng sinh theo các nhóm – Tiếp cận, Giám sát, Dự trữ (AWaRe)
• Cơ quan ban hành: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
• Năm xuất bản: 2025
• Giấy phép: CC BY-NC-SA 3.0 IGO
• Link WHO công bố:
  https://iris.who.int/items/af2f4d29-939f-4b4d-9079-1c9f580d480a