KHUYẾN CÁO CỦA USPSTF 2017 VỀ BỔ SUNG ACID FOLIC NHẰM NGĂN NGỪA DỊ TẬT ỐNG THẦN KINH THAI NHI

USPSTF: Tổ công tác/Lực lượng đặc nhiệm Dịch vụ Phòng ngừa Hoa Kỳ (U.S. Preventive Services Task Force)

Link gốc: https://goo.gl/tS3GFH

Tóm tắt khuyến cáo và bằng chứng

USPSTF khuyến cáo rằng tất cả các phụ nữ đang có kế hoạch có thai hoặc có khả năng mang thai cần bổ sung acid folic hàng ngày liều 0,4 – 0,8 mg (400 – 800 mcg) (Khuyến cáo mức A).

Các xem xét trên lâm sàng:

Khuyến cáo này áp dụng cho phụ nữ đang có kế hoạch có thai hoặc có khả năng có thai. Khuyến cáo không áp dụng cho các phụ nữ đã từng có thai dị tật ống thần kinh hoặc các phụ nữ mà nguy cơ thai nhi bị dị tật ống thần kinh rất cao do các yếu tố khác (ví dụ: sử dụng thuốc chống co giật hoặc tiền sử gia đình). Những phụ này được khuyên nên dùng liều acid folic cao hơn.

Đánh giá nguy cơ

Mặc dù tất cả các phụ nữ ở độ tuổi sinh để đều có nguy cơ thai nhi dị tật ống thần kinh và nên bổ sung acid folic, nhưng có một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ này trong đó có tiền sử đã từng có thai nhi dị tật ống thần kinh hoặc tiền sử họ hàng (first-degree relatives hoặc second-degree relatives) có dị tật ống thần kinh. Các phụ nữ có tiền sử bản thân thai nhi bị dị tật ống thần kinh cần có những chăm sóc đặc thù và vì vậy không nằm trong phạm vi bao trùm của các khuyến cáo này. Các yếu tố nguy cơ khác bao gồm: sử dụng thuốc chống co giật (như acid valproic hoặc carbamazepin), đái tháo đường thai kỳ, béo phì, và đột biến enzym liên quan đến folat.
Vẫn còn một vài câu hỏi còn bỏ ngỏ liên quan đến nguy cơ dị tật ống thần kinh gia tăng ở một vài nhóm chủng tộc/sắc tộc. Tỉ lệ sinh cao nhất là các phụ nữ gốc Hispanic, sau đó là phụ nữ da trắng không phải gốc Hispanic và phụ nữ da đen không phải gốc Hispanic. Đột biến gen liên quan đến enzym liên quan tới acif folic có thể khác biệt nhiều giữa các chủng tộc. Ví dụ, người Mỹ Mexico có thể có nguy cơ gia tăng do dùng ít các thực phẩm bổ sung có acid folic và trong khẩu phần ăn có nhiều ngô masa (corn masa-based diets). Trong khi tỉ lệ phụ nữ da trắng không phải gốc Hispanic báo cáo tỉ lệ tiêu thụ ít nhất 0,4 mg acid folic hàng ngày (thông qua thực phẩm tăng cường acid folic hoặc thực phẩm bổ sung) là 39% thì tỉ lệ này thấp hơn ở phụ nữ Hispanic (chỉ 28%).

Thời gian dùng

Một nửa các phụ nữ mang thai ở Mỹ là không có kế hoạch. Vì vậy, các bác sĩ lâm sàng khuyến cáo tất cả các phụ nữ có khả năng mang thai nên bổ sung acid folic hàng ngày. Khoảng thời gian quan trọng tối thiểu của việc bổ sung này đó là ít nhất 1 tháng trước khi có thai và tiếp tục trong suốt 2 – 3 tháng đầu thai kỳ.

Liều

Các thử nghiệm và nghiên cứu quan sát tiến hành trong bối cảnh các đối tượng không bổ sung thông qua thực phẩm tăng cường (food fortification) đã chỉ ra rằng việc bổ sung acid folic thông qua chế phẩm multivitamin chứa 0,4 – 0,8 mg (400 – 800 mcg) acid folic làm giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh. Bằng chứng cho thấy phần lớn phụ nữ ở Mỹ không dùng thực phẩm tăng cường với lượng đủ để bổ sung acid folic như khuyến cáo để có được hiệu quả tối ưu. Dữ liệu khảo sát NHANES (National Health and Nutrition Examination Survey) cho thấy 48% phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ được phỏng vấn có khẩu phần thực phẩm tăng cường cung cấp đủ lượng acid folic như khuyến cáo.
Theo Viện khoa học và dinh dưỡng quốc gia Mỹ, lượng acid folic cao nhất dung nạp được là 1 mg/ngày từ thực phẩm tăng cường hoặc thực phẩm bổ sung (không bao gồm folat tự nhiên – naturally occuring folate) đối với phụ nữ từ 19 tuổi trở lên và 0,8 mg/ngày với phụ nữ từ 14 – 18 tuổi. Dưới 3% nữ giới và phụ nữ tuổi từ 14 – 50 dùng hơn 1 mg/ngày acid folic mà nguồn chỉ từ thức ăn hoặc thực phẩm bổ sung.

Thêm cách tiếp cận trong phòng ngừa dị tật ống thần kinh

Tổ công tác dịch vụ phòng ngừa cộng đồng (Community Preventive Services Task Force) khuyến cáo một chiến dịch giáo dục toàn diện cho khắp cộng đồng để khuyến khích phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ bổ sung acid folic.
Năm 2016, FDA đã chấp thuận thực phẩm tăng cường acid folic là bột ngô masa (corn masa flour). Điều này cho phép nhà sản xuất có thể thêm acid folic vào bột ngô masa ở mức phù hợp như những sản phẩm ngũ cốc cũng được tăng cường acid folic khác.